Việc kéo dài tuyến Metro số 3 từ Vũng Tàu xuyên qua các “thủ phủ” công nghiệp để chạm ngõ Sân bay Quốc tế Long Thành không chỉ là một phương án giao thông đơn thuần. Đây là tầm nhìn chiến lược nhằm hình thành một trục hành lang kinh tế – đô thị – logistics vững chắc, thúc đẩy sự chuyển mình mạnh mẽ của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
“Xoay trục” hạ tầng từ Metro nội tỉnh đến mạng lưới liên vùng
Theo quy hoạch ban đầu, tuyến Metro số 3 (Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ) được thiết kế với lộ trình khoảng 40km. Hướng tuyến chủ đạo chạy dọc theo hành lang Quốc lộ 51, kết nối các đô thị hạt nhân của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và dự kiến kết thúc tại điểm giáp ranh tỉnh Đồng Nai.
Tuy nhiên, trong báo cáo mới nhất gửi UBND TP.HCM, Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR) đã đưa ra một đề xuất mang tính đột phá: Nghiên cứu kéo dài lộ trình này đến thẳng Cảng hàng không quốc tế (CHKQTS) Long Thành.
Lý giải về đề xuất này, MAUR nhận định việc dừng tuyến tại điểm giáp ranh sẽ tạo ra một “điểm nghẽn” về mặt kết nối, khiến dự án chưa thể phát huy tối đa hiệu quả đầu tư. Trong bối cảnh Sân bay Long Thành đang dần hình thành, việc “nối dài cánh tay” của Metro số 3 sẽ tạo ra mạch máu giao thông xuyên suốt, kết nối trực tiếp đô thị biển Vũng Tàu với cửa ngõ hàng không lớn nhất Việt Nam.
Sân bay Long Thành
Sân bay Long Thành không chỉ là một cảng hàng không mà còn đang được định hướng trở thành một “hub” trung chuyển giao thông quy mô lớn của khu vực phía Nam. Khi Metro số 3 được tích hợp vào mạng lưới này.
Nơi đây sẽ hình thành hệ sinh thái giao thông đa phương thức hiện đại với sự kết nối đồng bộ giữa đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tuyến đường sắt nhẹ Thủ Thiêm – Long Thành và Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) kéo dài, tạo nên trục liên kết trực tiếp từ trung tâm TP.HCM đến Đồng Nai, Long Thành và các khu vực lân cận.
Khi Metro số 3 được kết nối đồng bộ, hành khách từ Vũng Tàu hay Phú Mỹ sẽ có thể di chuyển đến sân bay và vào trung tâm TP.HCM hoàn toàn bằng đường sắt. Điều này không chỉ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển mà còn giải tỏa áp lực kinh niên cho Quốc lộ 51 – tuyến đường vốn đã quá tải từ nhiều năm nay.
Cú hích cho Logistics, Du lịch và Kinh tế biển
Sự xuất hiện của tuyến metro này mang lại giá trị thặng dư khổng lồ cho các ngành kinh tế mũi nhọn của khu vực Đông Nam Bộ:
Logistics và Cảng biển
Tuyến đường đi qua “trái tim” công nghiệp Phú Mỹ và hệ thống cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải. Việc kết nối đường sắt sẽ hoàn thiện chuỗi cung ứng đa phương thức (Biển – Hàng không – Đường sắt), hỗ trợ đắc lực cho sự phát triển của khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.
Đột phá du lịch
Vũng Tàu sẽ xích lại gần hơn với du khách quốc tế. Ngay khi đáp xuống Long Thành, khách du lịch có thể lên ngay tàu điện để đến với biển xanh, tạo ra trải nghiệm dịch vụ đẳng cấp và hiện đại.
Hình thành các đô thị TOD (Transit Oriented Development)
Các ga metro dọc tuyến sẽ trở thành hạt nhân để phát triển các khu đô thị mới, trung tâm thương mại và dịch vụ, gia tăng giá trị bất động sản toàn vùng.
Lộ trình hiện thực hóa tầm nhìn 1.000km Metro
Để dự án sớm chuyển động, MAUR đã kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương nghiên cứu và giao các cơ quan chuyên trách phối hợp cùng tỉnh Đồng Nai để rà soát quy hoạch. Các bước khảo sát về nhu cầu vận tải, tính khả thi kỹ thuật và phương án tài chính sẽ được triển khai đồng bộ để đảm bảo dự án có tính thực tiễn cao nhất.
Nhìn rộng hơn, đây là một phần trong kế hoạch đầy tham vọng của TP.HCM: xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị lên đến 27 tuyến với tổng chiều dài hơn 1.000km. Với việc Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) đang được đẩy nhanh và đường sắt Bến Thành – Cần Giờ đã động thổ, tuyến Metro Vũng Tàu – Long Thành chính là “mảnh ghép” quan trọng để hoàn thiện bức tranh giao thông hiện đại của khu vực phía Nam.
Đề xuất kéo dài Metro số 3 không chỉ là câu chuyện về những thanh ray hay những đoàn tàu, mà là lời giải cho bài toán liên kết vùng. Khi ranh giới địa lý được xóa nhòa bởi tốc độ của metro, Vũng Tàu – Đồng Nai – TP.HCM sẽ thực sự hòa làm một, tạo nên một vùng đô thị năng động, cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực và thế giới.
